Κάποια πράγματα είναι γνωστά για τον γρύπα, που όμως δεν είναι αρκετά για να αντιληφθούμε ποιος ο πραγματικός του ρόλος στην μυθολογία. Για τα πάντα οι άνθρωποι τότε, επιδίωκαν να έχουν την προστασία των θεών και αυτό διαπιστώνεται σε κάθε τους εκδήλωση. Οι ίδιοι άνθρωποι, έπλασαν στη μυθολογία τους ένα όν, το οποίο και προόρισαν να προστατεύει τους θεούς τους. Αυτό το όν έπρεπε να φαντάζει πανίσχυρο και γι αυτό φρόντισε ο συνδυασμός αετού και λιονταριού, που έδωσε το γρύπα. Ο αετός είναι ο βασιλιάς των ουρανών και συμβόλιζε τον υπέρτατο θεό Ήλιο. Η ικανότητά του να πετά πάνω από τα σύννεφα και έτσι να μπορεί να βλέπει τον Ήλιο κατάματα, επέτρεψε σ αυτόν να τον συμβολίζει. Το λιοντάρι από την άλλη, ήταν ενσάρκωση της δύναμης, της σοφίας και της δικαιοσύνης, ακόμα της περηφάνιας και της ασφάλειας. Οι ιδιότητες αυτές μετέτρεπαν τον βασιλιά της γης σε σύμβολο του πατέρα, του κυρίαρχου, του δικαστή και του ηγεμόνα. Του λιονταριού επίσης, του απέδιδαν και χθόνια χαρακτηριστικά, γιατί είναι νυκτόβιο.
Δυο βασιλιάδες λοιπόν, με όλες τους τις ιδιότητες συνέθεσαν τον γρύπα. Ο επουράνιος – ηλιακός αετός και ο χθόνιος λέοντας. Ο τόπος συνάντησης επουράνιου και χθόνιου, υπήρξαν τα Καβείρια ιερά. Η όλη λειτουργική δομή των ιερών αυτών, οι συντελεστές θεοί, αλλά και τα σύμβολα που παραπέμπουν σε αυτά, αποκαλύπτουν τον τόπο αυτό. Έτσι ο γρύπας, ήταν προστάτης των απανταχού Καβειρίων των μεγάλων θεών, των θεών μεμονωμένα, όπως και θεοποιημένων ανθρώπων για τους οποίους η προστασία αυτή ήταν υπέρτατη τιμή.

ΝΟΜΙΣΜΑ 1 grypas
ΝΟΜΙΣΜΑ 2
ΝΟΜΙΣΜΑ 3
ΝΟΜΙΣΜΑ 4
ΝΟΜΙΣΜΑ 5

Τα νομίσματα εμφανίζουν τον Γρύπα σαν τον μοναδικό προστάτη των Καβείριων ιερών. Στις παραστάσεις συνήθως, με μια προστατευτική κίνηση φαίνεται να αγκαλιάζει το Καβείριο (Νομίσματα 2,3,4,5). Αυτό αναπαρασταίνεται με τον ιερό κύκλο, που άλλοτε εμπεριέχει την ιερά τετρακτύ (Νομίσματα 1,2), άλλοτε το οκτάκτινο αστέρι (Νομίσματα 3,4) που συμβόλιζε τον Απόλλωνα και άλλοτε την πηγή φωτός (φάρος) του Καβειρίου με τις επτά ακτίνες (Νόμισμα 5). Θέση στο εμπρός μέρος αυτών των νομισμάτων, είχαν θεοί (Νόμισμα 1), η Ολυμπιάδα Μυρτάλη (Νόμισμα 3) αυτοκράτορες (Νόμισμα 2,4) και σύζυγοι αυτών (Νομίσματα 2,5). Ήταν ένας έμμεσος τρόπος, που αποκάλυπτε τους μυημένους στα Καβείρια αυτοκράτορες.

ΝΟΜΙΣΜΑ 6
ΝΟΜΙΣΜΑ 7
ΝΟΜΙΣΜΑ 8
ΝΟΜΙΣΜΑ 9
ΝΟΜΙΣΜΑ 10

Στους θεούς Αθηνά (Νομίσματα 6,7,8,9) και Άρη (Νόμισμα 10) που φορούσαν περικεφαλαία, ο Γρύπας απεικονίζονταν επάνω σε αυτή. Αυτό συνέβαινε σε όλες τις χρονικές περιόδους και απ άκρη σ άκρη σε όλο τον αρχαίο κόσμο.

ΝΟΜΙΣΜΑ 11
ΝΟΜΙΣΜΑ 12

Δεν ήταν μόνο οι θεοί που προστατεύονταν, ήταν και θεοποιημένοι, όπως ο Αχιλλέας που στο μέσα μέρος της ασπίδας του (Νόμισμα 11) είχε τον Γρύπα και ο Αλέξανδρος που τον είχε στην περικεφαλαία (Νόμισμα 12).

ΝΟΜΙΣΜΑ 13
ΝΟΜΙΣΜΑ 14
ΝΟΜΙΣΜΑ 15
ΝΟΜΙΣΜΑ 16

Η Ολυμπιάδα που ήταν η αναβιώτρια των Καβειρίων και αυτή που ουσιαστικά τα καθιέρωσε παντού, έχαιρε πολλαπλής προστασίας. Με την πολεμική της μορφή σαν Στρατονίκη, φορούσε και αυτή περικεφαλαία. Επάνω σ αυτή, εκτός από την προστασία του Γρύπα (Νόμισμα 14), υπήρχαν η του ιερού φιδιού (Νόμισμα 13), της σφίγγας (Νόμισμα 15) από το Καβείριο της Αμφίπολης και του αετού (Νόμισμα 16) που συμβόλιζε τον υπέρτατο θεό Ήλιο.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ – ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΛΟΓΟΣ: ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΣΙΝΤΣΙΦΟΣ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ: ΑΔΡΙΑΝΟΣ ΜΠΕΖΟΥΓΛΩΦ